KONTROL NOKTALARI | UDL Akademi Türkiye

UDL Kılavuz ve Kontrol Noktaları

İlke 3. Çoklu Yöntemler Kullanarak Öğrencinin Öğrenme Sürecine Katılımını Sağlamak

Tüm bağlamlarda tüm öğrenciler için ideal olacak bir katılım yolu yoktur; katılım için seçenekler sunulmalıdır.

Daha Fazla...

İlke 2. Öğrencinin Bilgiyle Etkileşimde Bulunması ve Bilgiyi İfade Etmesinde Çoklu Yöntemler Kullanmak

Tüm öğrenciler için ideal bir eylem ve ifade aracı yoktur; eylem ve ifade için seçenekler sağlanmalıdır.

Daha Fazla...

İlke 1: Bilginin Öğrencilere Aktarılmasında Çoklu Yöntemler Kullanmak

Öğrenciler, kendilerine sunulan bilgiyi algılama ve anlama biçimleri bakımından farklılık gösterirler. O yüzden tüm öğrenciler için ideal bir sunum yolu yoktur; sunum için seçenekler sunulmalıdır.

Daha Fazla...

İlke 1. Bilginin Öğrencilere Aktarılmasında Çoklu Yöntemler Kullanmak

Tüm öğrenciler için ideal bir sunum yolu yoktur; bilginin aktarımında seçenekler sağlanmalıdır.

Kılavuz 1. Algı İçin Seçenekler Sunun

Öğrenmenin gerçekleşmesi; bilgiler öğrenci için fark edilemez, duyumsanamaz ise imkansızdır. Öğrenmenin önündeki bariyerleri azaltmak için önem arz eden bilgilerin tüm öğrenciler tarafından eşit olarak algılanabilir olmasını sağlamak önemlidir.

KN 1.1

Bilginin görüntülenmesinde ayarlanabilirlik özellikleri sunun.

Basılı materyallerde bilgilerin gösterimi sabit ve değişmezdir. Dijital materyallerde ise aynı bilgilerin gösterimi kolayca şekillendirilebilir ve ihtiyaca göre düzenlenebilir.

Örnek Stratejiler:

Youtube üzerinden derse hazırlayıcı video ve animasyonlar göndermek (Öğrenciler bu sayede sesi, hızı veya zamanlamayı istedikleri gibi ayarlayabilirler.)
Sınıfta ve eve verilen görevlerde Google Doküman, Word veya PDF formatında dijital dokümanlar kullanmak (Böylece font büyüklüklerini ve arka plan renklerini değiştirebilirler.)
Önemli yerleri farklı renklerle vurgulamak, aynı zamanda altını çizmek

KN 1.2

İşitsel bilgi için alternatifler sunun.

Tüm öğrencilerin öğrenmeye erişimini sağlamak amacıyla, işitsel olarak sunulan her türlü bilgi için seçenekler mevcut olmalıdır.

Örnek Stratejiler

Konuyu destekleyici venn şemaları, kavram haritaları, akış şemaları gibi grafik düzenleyiciler kullanmak
Sesli yönergeleri aynı zamanda tahtaya yansıtmak
Çalışma kağıtlarında yazılı yönergelere de yer vermek
Beden dilini, görselleri ve nesneleri kullanmak

Resimler, grafikler, animasyonlar, videolar genellikle bilgiyi sunmanın en uygun yoludur. Ancak bu tür görsel sunumlar tüm öğrenciler için aynı derecede erişilebilir değildir.

Örnek Stratejiler

Slaytlardaki görsellere kısa açıklamalar eklemek
Metnin deşifresinde, okumada zorlanan öğrenciler için ses kaydı yapmak veya metni bir kez de sesli okumak
Yazılı yönergeleri sözlü olarak da vermek

Bazı öğrenciler sözcüklerin, sayıların ve sembollerin akıcı bir şekilde deşifre edilebilmesinde otomatikliğe ve akıcılığa diğerlerinden daha çabuk ulaşır.

KN 1.3

Görsel bilgi için alternatifler sunun.

Kılavuz 2. Dil ve semboller için seçenekler sağlayın.

Bir öğrenci için kavramları netleştirebilecek sözcükler, bir başkası için anlaşılmaz ve yabancı olabilir. Eşittir işareti (=), bazı öğrencilerin denklemin iki tarafının dengelenmesi gerektiğini anlamalarına yardımcı olurken bunun ne anlama geldiğini anlamayan bir öğrencide kafa karışıklığına neden olabilir. Alternatif sunumlar yalnızca erişilebilirlik için değil, tüm öğrenciler arasında netlik ve anlaşılırlık için sağlanmalıdır.

KN 2.1

Kullanılan kelimeleri ve sembolleri açıklığa kavuşturun.

Anahtar kelimeler, simgeler ve semboller öğrenciler için farklı düzeylerde erişilebilirdir.

Örnek Stratejiler

Ünite boyunca kullanılacak kelime, kavram ve sembolleri önceden öğretmek
Dijital olarak paylaşılan dokümanların içine önemli kavramlar için bağlantılar (köprüler) ve dipnotlar eklemek
Karmaşık terimlerin, ifadelerin veya denklemlerin daha basit kelimelerden veya sembollerden nasıl oluştuğunu göstermek

KN 2.2

Söz dizimi ve cümle yapısını daha net hale getirin.

Bir cümlenin söz dizimi veya grafiksel bir sunumun yapısı öğrencilere açık veya tanıdık gelmediğinde öğrenciler bu yapıyı anlayamazlar.

Bir cümlenin söz dizimi veya grafiksel bir sunumun yapısı öğrencilere açık veya tanıdık gelmediğinde öğrenciler bu yapıyı anlayamazlar. Tüm öğrencilerin bilgiye aynı düzeyde erişim sağlayabilmesi, bu unsurlar arasındaki yapısal ilişkilerin net ve açık bir şekilde sunulmasına bağlıdır.

Örnek Stratejiler

Yapısal ilişkileri daha açık hale getirmek için diyagramlar kullanmak
Öğeler arasındaki ilişkileri açık hale getirmek (bir denemedeki geçiş sözcüklerini vurgulamak, bir kavram haritasındaki fikirler arasındaki bağlantılar vb.)

KN 2.3

Yazılı metinlerin, matematiksel ifadelerin ve sembollerin deşifre edilmesinde destek sağlayın.

Bazı öğrenciler sözcüklerin, sayıların ve sembollerin deşifre edilmesinde otomatikliğe ve akıcılığa diğerlerinden daha çabuk ulaşır. Bu beceri otomatik hale gelmediğinde ise deşifre süreci bilişsel yükü büyük ölçüde artırır, bilgi işleme ve anlama kapasitesi azalır.

Deşifre becerisi öğretimin odağı olmadığında, sembollere aşina olmayan veya akıcılık geliştiremeyen öğrencilerin bilgiye erişimini sağlamak için engelleri azaltan seçenekler sağlamak önemlidir.

Örnek Stratejiler

Dijital dokümanlarda metin okuma uygulamalarının kullanımına izin vermek (Örneğin Natural Reader, Chrome’a eklenebilen faydalı bir uygulama)
Simge/semboller için açıklayıcı listeler paylaşmak
Uygun olan yerlerde sembollerin farklı gösterimine yer vermek (formüller, grafikler)

Bazı öğrenciler sözcüklerin, sayıların ve sembollerin akıcı bir şekilde deşifre edilebilmesinde otomatikliğe ve akıcılığa diğerlerinden daha çabuk ulaşır.

KN 2.4

Bilgiyi farklı dillerde anlaşılır hale getirin.

Müfredat materyalleri genellikle tek dillidir ancak çoğu zaman sınıftaki öğrenciler değildir. Bu nedenle bilgilerin farklı dillerde anlaşılır hale gelmesi özellikle önemlidir.

Baskın dili yeni öğrenenler için (örneğin ABD’de İngilizce, Türkiye’de Türkçe) dilsel alternatifler mevcut olmadığında bilgiye erişilebilirlik büyük ölçüde azalır. Önemli bilgiler veya kelimeler için ana dilde alternatifler sağlamak erişilebilirliğin önemli bir yönüdür.

Örnek Stratejiler

Uzun anlatımlardan kaçınmak
Elektronik çeviri araçlarının kullanılmasını sağlamak veya internette bulunan çok dilli sözlüklere bağlantılar vermek
Bir soru sorduktan sonra tekrar etmek ve cevap için bir öğrenciye söz vermeden önce yaklaşık 8-10 saniye beklemek
Baskın dilde (örn. Türkçe) yer alan tüm kritik bilgileri, sınırlı Türkçe yeterliliği olan öğrenciler için birinci dillerinde (örn. Arapça) sağlamak

Müfredat materyalleri genellikle tek dillidir ancak çoğu zaman sınıftaki öğrenciler değildir. Bu nedenle bilgilerin farklı dillerde anlaşılır hale gelmesi özellikle önemlidir.

KN 2.5

Birden çok araç ile örnekleme yapın.

Sınıf materyalleri genellikle metinler tarafından domine edilir. Ancak metin, metin veya dil ile ilgili engelleri olan öğrenciler için yetersiz bir sunum şeklidir. Alternatifler sağlamak, metindeki bilgileri herhangi bir öğrenci için daha anlaşılır ve erişilebilir hale getirebilir.

Örnek Stratejiler

Anahtar kavramları, bilgileri belli bir biçimde sunarken (metin, görsel veya sayı) başka bir biçimde de (çizim, diyagram, tablo, video, fotoğraf, manipülatif) sunmak
Metinlerde sağlanan bilgiler ile bu bilgilerin resimler, denklemler, çizelgeler veya diyagramlardaki karşılıkları ile arasında net bağlantılar kurmak
Hareket ve beden dilinden yararlanmak

Sınıf materyalleri genellikle metinler tarafından domine edilir. Ancak metin, metin veya dil ile ilgili engelleri olan öğrenciler için yetersiz bir sunum şeklidir.

Kılavuz 3. Anlama için seçenekler sunun

Eğitimin amacı sadece bilgiyi erişilebilir kılmak değil, öğrencilere erişilebilir bilgiyi nasıl kullanılabilir bilgiye dönüştürebileceklerini öğretmektir. Uygun bir tasarım ve sunum ile tüm öğrencilerin bilgiye erişimini sağlamak için gerekli destekler ve yapı iskeleleri sağlanabilir.

KN 3.1

Art alan bilgisini sağlayın veya var olan bilgileri etkinleştirin.

Öğrenciler yeni bilgileri öğrenmek için kritik olan ön bilgilerden yoksun olduğunda öğrenme bariyerleri ve eşitsizlikler ortaya çıkar.

Öğrenciler yeni bilgileri öğrenmek için kritik olan ön bilgilerden yoksun olduğunda öğrenme bariyerleri ve eşitsizlikler ortaya çıkar. Bununla birlikte, gerekli ön bilgiye sahip olan ancak bunun konuyla ilgili olduğunu bilmeyen öğrenciler için de engeller vardır.

Ön bilgileri inşa eden veya etkinleştiren, gerekli ön bilgilere bağlantı sağlayan seçenekler mevcut olduğunda bu bariyerler azalır.

Örnek Stratejiler

Konuların girişinde ön koşul bilgileri ölçmek ve tekrar etmek
Konu ile ilgili ön bilgileri hatırlatmak ve bunları etkinleştirmek amacıyla ön düzenleyiciler kullanmak (KWL yöntemleri, kavram haritaları vb.)
Bildikleri kavramlar ile yeni öğrenilenler arasında açık bağlantılar kurmak
Analojiler ve metaforlardan yararlanmak

KN 3.2

Örüntüleri, önemli özellikleri, büyük fikirleri ve ilişkileri vurgulayın.

Bilgiyi daha erişilebilir hale getirmenin en etkili yollarından biri, öğrencilerin konunun en önemli özelliklerine dikkatlerini vermelerinde ve önemsiz olanlardan kaçınmalarında yardımcı olacak ipuçları veya yönlendirmeler sağlamaktır.

Örnek Stratejiler

Metin, grafik, şema ve formüllerdeki kritik unsurları öne çıkararak vurgulamak
Ünite boyunca öğrencilerin temel fikirler etrafında düşünmelerini sağlayacak sorular sormak
Temel kavramlar arasındaki bağlantıları görselleştirmek
Konu boyunca öğrencileri kritik noktalara taşıyacak ipuçları vermek

Bilginin kullanılabilir bilgiye dönüştürülmesi, bilgiyi “işlemek” için gereken zihinsel stratejilerin ve becerilerin uygulanmasını gerektirir. Bazı öğrenciler bu becerileri ne zaman uygulayacakları bilgisine ve bu stratejilerin tam bir repertuarına sahip olabilirken çoğu öğrenci için durum böyle değildir.

Örnek Stratejiler

Bilgileri küçük kümeler halinde gruplayarak derslere yaymak
Belli bir süre bilgi aktarımının hemen ardından bilgilerin sindirilmesi ve kullanılması için öğrencilerin o bilgi üzerinde çalışmasına fırsat vermek
Kategoriler ve yöntemler için tablolar, algoritmalar, modeller sunmak

Bilginin kullanılabilir bilgiye dönüştürülmesi, bilgiyi “işlemek” için gereken zihinsel stratejilerin ve becerilerin uygulanmasını gerektirir.

KN 3.3

Bilginin işlenmesi ve görselleştirilmesinde rehberlik edin.

Tüm öğrencilerin öğrendiklerini yeni bağlamlara, yeni durumlara aktarabilmeleri gerekir. Ancak öğrenciler, daha önce öğrendiklerine erişme kabiliyetlerinde, bellek ve transfer için ihtiyaç duydukları yapı iskelesi miktarında farklılaşırlar.

Örnek Stratejiler

Öğretim esnasında ileride önemli bilgilere kolay ulaşabilmeleri için not tutmalarını sağlamak
Not almayı kolaylaştıran bir şablon sunmak (Cornell not tutma tekniği, haritalama yöntemi vb.)
Yeni ve gerçekçi problem durumlarında çalışma fırsatları vermek
Her konuda önemli noktaları içeren posterleri duvarlarda hatırlatıcı olarak asmak
Temel fikirler, önemli bilgi ve beceriler ile ilgili dönem boyunca aralıklı tekrarlar (gözden geçirme ve alıştırma) yapmak

Tüm öğrencilerin öğrendiklerini yeni bağlamlara, yeni durumlara aktarabilmeleri gerekir.

KN 3.4

Öğrenilenlerin yeni bağlamlara aktarımını ve genelleme yapabilmeyi en üst seviyeye çıkarın.

İlke 2. Öğrencinin Bilgiyle Etkileşimde Bulunması ve Bilgiyi İfade Etmesinde Çoklu Yöntemler Kullanmak

Tüm öğrenciler için ideal bir eylem ve ifade aracı yoktur; eylem ve ifade için seçenekler sağlanmalıdır.

Kılavuz 4. Fiziksel hareket için seçenekler sağlayın.

Basılı formattaki bir ders kitabı veya çalışma kitabı; materyal üzerinde sınırlı bir hareket, gezinme, yön bulma veya etkileşim imkanı sağlar. Yardımcı teknolojiler kullanmak, tüm öğrencilerin etkileşimde bulunabileceği müfredat materyalleri tasarlamaya olanak sağlar.

KN 4.1

Yanıt verme ve bilgi ortamlarında dolaşma yöntemlerini çeşitlendirin.

Öğrenciler, fiziksel çevrelerini keşfetme ve bu çevrede hareket edebilme kapasitelerinde büyük farklılıklar gösterirler.

Öğrenciler, fiziksel çevrelerini keşfetme ve bu çevrede hareket edebilme kapasitelerinde büyük farklılıklar gösterirler. Öğrencilere yanıt verme, seçim yapma ve düzenleme için alternatif araçlar sağlamak önemlidir.

Örnek Stratejiler

Öğrencinin ders kitapları, dijital kaynaklar ve çalışma kağıtları arasında yönünü bulabilmesi için kaynakları, görevleri ve takvimi içeren mini izlenceler paylaşmak
Yanıt verme konusunda zamanı ve hızı kontrol edebilmeyi sağlayan ders öncesi veya sonrasında eve son tarihli görevler vermek
Fiziksel olarak yanıt vermek veya seçimleri belirtmek için alternatifler sağlamak (kalem ve kurşun kalemle işaretlemeye alternatifler, fare kontrolü)

KN 4.2

Yardımcı teknolojilere ve araçlara erişimi en üst düzeye çıkarın.

Birçok öğrencinin hem mekan hem de müfredat açısından yön bulabilmesi için yardıma ihtiyacı vardır.

Önemli sayıda öğrenci yardımcı teknolojileri kullanmak zorundadır. Sınıfta bu yardımcı teknolojilerin kullanımına izin verilmeli ve tüm öğrencilerin katılımını sağlamaya yardımcı olacak araçlar sunulmalıdır.

Örnek Stratejiler

Öğrenme deneyimini artıracak yardımcı teknolojileri derse entegre etmek (okuma büyüteci, ağırlıklı kalemler, renkli okuma şeritleri, sesli hesap makinesi dokunmatik ekranlar vb.)
Fare hareketleri için klavye komutlarının kullanılmasını sağlamak

Kılavuz 5. İfade etme ve iletişim için seçenekler sunun.

Hem tüm öğrencilere eşit fırsat yaratmak hem de öğrencinin öğrenme ortamında bilgi, fikir ve kavramları uygun veya kolayca ifade etmesine olanak sağlamak için alternatif ifade ve iletişim yolları sağlamak önemlidir.

KN 5.1

Öğrencinin iletişim için birden fazla medya kullanmasına imkan verin.

Sulu boyayla boyama veya kaligrafi ile elle yazmayı öğrenmekte olduğu gibi belirli bir araç veya bir beceri dersin hedefi için kritik değil ise ifade için alternatif araçlar sağlamak önemlidir.

Örnek Stratejiler

Metin, konuşma, çizim, tasarım, film, müzik, dans/hareket, görsel sanat, heykel veya video gibi birden fazla araçla ürün/eser oluşturulmasına imkan vermek
Farklı ifade seçenekleri içeren öğrenme merkezleri oluşturmak
Sosyal medya ve etkileşimli web araçları kullanmak (tartışma forumları, web tasarımı, ek açıklama uygulamaları, görsel hikayeler, animasyon sunumları)

KN 5.2

Öğrencilere yapılandırma ve kompozisyon için birden fazla araç kullanma seçeneği sunun.

Okullarda yeni araçlardan ziyade geleneksel araçlara odaklanma eğilimi vardır.

Okullarda genelde geleneksel araçlara odaklanma eğilimi vardır. Oysa güncel araçlar, öğrencilerin öğrenme süreçlerine daha etkin bir şekilde katılabilecekleri ve bildiklerini daha iyi ifade edebilecekleri esnek ve erişilebilir bir araç takımı sağlamaktadır.

Örnek Stratejiler

Sınıf düzeyine göre öğrencilerin etkili ürünler oluşturmasına yardımcı olacak yenilikçi dijital/fiziksel araçlar belirlemek ve bunları öğrencilere önceden öğretmek (Canva, Coggle, Google Doc, Lego blokları, müzik notasyon programları, dijital ve somut matematik manipülatifleri vb.)
Öğrencilerin yazım ve dil bilgisi denetleyicileri, kelime tahmin yazılımları kullanmalarını sağlamak
Web uygulamalarından yararlanmak

Öğrenciler alıştırma yaparken, bağımsız ve akıcı bir performansa doğru yol alırken onları destekleyecek iskelelere ihtiyaç duyarlar. Çalışmalarda, bazı öğrencileri yoğun bir şekilde destekleyen koşullar yaratılırken bağımsızlığa hazır olan öğrenciler için ise özgürlük alanları sağlanmalıdır.

Örnek Stratejiler

Bağımsızlık ve beceri düzeyi geliştikçe kademeli olarak azaltılan yapı iskeleleri sağlamak
Düşünme sürecini, çalışmanın nasıl yapılacağını modellemek
Kullanabilecekleri sufleler vermek (Akran geri bildirim sufleleri: “Çalışmanı çok beğendim. Özellikle ...................... bölümü ilgimi çekti.”, “Çalışmana ................ eklemeye ne dersin?” vb.)
Farklılaştırılmış ve öğrenci için bireyselleştirilmiş geri bildirim sağlamak

Öğrenciler, çeşitli alanlarda alıştırma yaparken, bağımsız ve akıcı bir performansa doğru yol alırken onlara yardımcı olacak çoklu iskelelere ihtiyaç duyarlar.

KN 5.3

Uygulama ve performansı kademeli olarak destekleyerek akıcılık kazandırın.

Kılavuz 6. Yürütücü işlevler için seçenekler sunun.

Öğrenme için kritik bir öneme sahip olan yürütücü işlevler; insanların uzun vadeli hedefler belirlemelerine, bu hedeflere ulaşmak için stratejiler planlamalarına, gelişmeyi izlemelerine ve gerektiğinde stratejileri değiştirmelerine olanak tanırlar.

Ancak yürütücü işlevler, işleyen bellek nedeniyle çok sınırlı bir kapasiteye sahiptir. UDL çerçevesi yürütücü işlevleri geliştirmekte eğitimcilere düşük düzey beceriler için iskeleler kurmayı, üst düzey beceri ve stratejileri ise desteklemeyi önerir.

KN 6.1

Uygun hedefler belirlenmesine kılavuzluk edin.

Öğrencilerin, öğrenme süreçleri için uygun hedefler belirleyecekleri varsayılmamalıdır.

Öğrencilerin, öğrenme süreçleri için uygun hedefler belirleyecekleri varsayılmamalıdır. Öğrencilere hem zorlayıcı hem de gerçekçi kişisel hedefler belirlemeyi öğretmek için dereceli yapı iskeleleri sunulması gerekir.

Örnek Stratejiler

Öğrencilerin ders ile ilgili genel ve özel hedefler belirlemesine kılavuzluk etmek
Öğrencilerin hedefin ne kadar çaba gerektirdiğini, olanakları ve zorluk derecesini ön görebilmesi için yönergeler ve iskeleler sağlamak
Dönemin ilk haftaları ve ünitelerin ilk derslerinde hedef belirleme için fırsatlar yaratmak
Amaçları ve hedefleri açık bir yerde sergilemek

KN 6.2

Strateji geliştirme ve planlamayı destekleyin

Birçok öğrenen, bir hedef belirlendikten sonra bu hedefe ulaşmak için bir strateji planlamayı atlar ve onun yerini deneme/yanılma girişimleri alır.

Öğrenciler için onları "durup düşünmeye" teşvik eden bilişsel "duraklar, kasisler", stratejileri uygulamalarına yardımcı olacak kademeli iskeleler gibi çeşitli seçenekler sunmak önemlidir.

Örnek Stratejiler

Hedefler belirlendiğinde ulaşma yollarını tartışmak, öğrencileri strateji belirlemeye yönlendirmek
Harekete geçmeden, eylemde bulunmadan önce “dur ve düşün” yönergeleri vermek
“Çalışmanı göster ve anlat” yönergeleri vermek (öğrenci dosyaları, portfolyo gözden geçirme)
Problemi anlamak, önceliklendirmek, sıralamayı ve adımların zaman planını belirlemek için kontrol listeleri ve proje planlama şablonları vermek

İşleyen bellek anlama ve problem çözmek için erişilmesi gereken bilgi kümelerini muhafaza etmeye yönelik bir “karalama defteri”dir. Her öğrenci için sınırlıdır ve bu sınırlılığı yaşayan birçok öğrenci dağınık, unutkan ve hazırlıksız görünür. Bu nedenle bilgiyi organize etmek ve “akılda tutmak” için çeşitli iskeleler ve organizasyonel yardımlar sağlamak önemlidir.

Örnek Stratejiler

Takvime hedefleri hatırlatıcı işaretler eklemek veya bir hedef takvimi oluşturmak
Veri toplama ve bilgiyi düzenleme için grafik düzenleyiciler ve şablonlar sunmak
Bilgiyi kategorize ve sistematize etme için tekniklerden yararlanmak
Not almak için kontrol listeleri ve rehberler sağlamak

İşleyen bellek anlama ve problem çözmek için erişilmesi gereken bilgi kümelerini muhafaza etmeye yönelik bir “karalama defteri”dir.

KN 6.3

Bilgiyi ve bilgi kaynaklarını yönetebilmeyi kolaylaştırın.

Öğrenciler, gerçekleştirdikleri ilerlemenin net bir resmini görmeye ihtiyaç duyarlar. Geri bildirim olmadan bu durumu tespit etmeleri mümkün değildir. Öğrencilerin kendi gelişimlerini izlemelerine olanak sağlayan ve çabalarına rehberlik eden geri bildirimler vermek önemlidir.

Örnek Stratejiler

Öğrencileri ajanda kullanmaya yönlendirmek
Her hafta 10-15 dakikayı öz değerlendirme rutini için ayırmak
Kendi gelişimini izlemeye ve derinlemesine düşünmeye/yansıtmaya rehberlik edecek sorular sormak
Öğrencinin ilerlemenin işaretlerini fark etmesini sağlamak (zaman içindeki ilerlemeyi gösteren fotoğraflar, grafikler, çizelgeler ve süreç portfolyoları)

Öğrenciler, gerçekleştirdikleri ilerlemenin net bir resmini görmeye ihtiyaç duyarlar. Geri bildirim olmadan bu durumu tespit etmeleri mümkün değildir.

KN 6.4

Kendi gelişimini takip etme kapasitesini artırın.

İlke 3. Çoklu Yöntemler Kullanarak Öğrencinin Öğrenme Sürecine Katılımını Sağlamak

Tüm bağlamlarda tüm öğrenciler için ideal olacak bir katılım yolu yoktur; katılım için seçenekler sunulmalıdır.

Kılavuz 7. İlgiyi çekmek için seçenekler sunun.

Dikkatin verilmediği, öğrencilerin ilgi göstermediği bilgilere erişilemez çünkü bu bilgiler fark edilmeden ve işlenmeden kaybolurlar. Ancak öğrenciler ilgilerini çeken şeylerde önemli ölçüde farklılık gösterirler. Bu nedenle, öğrencilerin ilgisini çekmek için alternatif yollara yer verilmelidir.

KN 7.1

Kişisel seçimleri ve özerkliği en üst düzeye çıkarın.

Bir eğitim ortamında, öğrenme hedefinin kendisini seçime bırakmak genelde uygun değildir ancak bu hedefe nasıl ulaşılabileceğine ilişkin seçenekler sağlanabilir.

Bir eğitim ortamında, öğrenme hedefinin kendisini seçime bırakmak genelde uygun değildir ancak bu hedefe nasıl ulaşılabileceğine ilişkin seçenekler sağlanabilir. Bu sayede öğrenciler daha özerk ve sürece dahil hissedecek, başarılarından gurur duyacaklardır.

Örnek Stratejiler

Sınıf etkinliklerinde ve akademik görevlerde öğrencilerden fikir alınabilecek noktaları belirlemek, öğrencilerden görüşlerini istemek, tartışmak ve tasarıma dahil etmek
Çalışmaların alt görevlerinin sıralama veya zamanlamasında, zorluk düzeyinde, araçlarda, ödüllerin ve takdirin türünde, değerlendirme için kullanılan bağlam veya içerikte seçenek sunmak
Bir içeriği sunmak/kendini ifade etmek için seçeneklerin asılı olduğu bir "Seçim Köşesi" oluşturmak

KN 7.2

Alaka kurmayı, değer atfetmeyi ve özgünlüğü en üst düzeye çıkarın.

Okullarda yeni araçlardan ziyade geleneksel araçlara odaklanma eğilimi vardır.

Bir eğitim ortamında öğretmenlerin ilgiyi çekmelerinin en temel yollarından biri öğrenilenlerin yararını ve öğrencilerin hedeflerine uygunluğunu vurgulamak, bu uygunluğu gerçekçi ve anlamlı etkinliklerle göstermektir.

Tüm öğrencilere alaka kurabilecekleri ve değerli bulacakları uygun seçenekler sunulmalıdır.

Örnek Stratejiler

Gerçek hayat konularından beslenen, yaratıcılık ve ustalık gerektiren, öğrendiklerini uygulayabilecekleri görevler vermek
Öğrencilere ders hedeflerinin onlar için neden değerli olduğunu anlatmak, videolar yoluyla örneklemek
Haberlerden yararlanmak, konu ile ilgili kendi hayatlarından örnekler getirmelerini istemek, konunun gerçek hayattaki uygulamalarını tartışmak

Öğrencilerin öğrenme sürecine konsantre olabilmeleri amacıyla bir öğretmenin yapabileceği en önemli şeylerden biri, öğrenciler için güvenli bir alan yaratmaktır. Bunu yapmak için öğrenme ortamındaki potansiyel tehditlerin ve dikkat dağıtıcı unsurların azaltılması gereklidir.

Örnek Stratejiler

Sıra yüzeylerinden gerekli olanlar dışındaki malzemeleri kaldırmak
Ortalama sınıf ısısını korumaya, dikkat dağıtan sesleri en aza indirmeye çalışmak (tikleyen saatler, ısıtıcılar, fanlar, borular, çarpan kapılar)
Yapılacak çalışmaları ve programı haftanın başında paylaşmak; çizelgeler, takvimler, programlar, ipuçları ile öngörülebilirliği artırmak
Hatalı cevap vermenin sınıfça yadırganmadığı, kapsayıcı ve destekleyici bir sınıf iklimi yaratmak

Öğrencilerin öğrenme sürecine konsantre olabilmeleri amacıyla bir öğretmenin yapabileceği en önemli şeylerden biri, öğrenciler için güvenli bir alan yaratmaktır.

KN 7.3

Dikkat dağıtıcı ve tehdit edici faktörleri en aza indirin.

Kılavuz 8. Çabayı ve sebatı sürdürmek için seçenekler sunun.

Öğrenciler beceri ve stratejileri öğrenirken gereken çaba ve konsantrasyonu sürdürmek için kendi kendilerini düzenleme yeteneklerinde önemli ölçüde farklılık gösterirler.

Öğrencilere kendi kendini düzenleme ve kendi kararlarını alabilme konusundaki becerilerini destekleyecek ve bu sayede öğrenme fırsatlarını eşitleyebilecek seçenekler sunulması önem taşır.

KN 8.1

Amaç ve hedefleri daha belirgin hale getirin.

Sürdürülen bir proje veya bir uygulama boyunca bazı öğrencilerin hedefi ve bu hedefe ulaşmanın sonuçlarını hatırlamak için desteğe ihtiyaçları vardır.

Sürdürülen bir proje veya bir uygulama boyunca bazı öğrencilerin hedefi ve bu hedefe ulaşmanın sonuçlarını hatırlamak için desteğe ihtiyaçları vardır. Bu öğrenciler için dikkat dağıtıcılar karşısında çaba ve konsantrasyonu sürdürebilmelerini sağlayacak hem hedefin kendisi hem de hedefin değeri hakkında düzenli veya kalıcı “hatırlatıcılar” oluşturmak önemlidir.

Örnek Stratejiler

Sınıfta bir hedef panosu/duvarı oluşturmak ve işlenen konunun hedeflerini öğrencinin anlayacağı bir dille yazılmış halde sergilemek
Uzun vadeli hedeflerin kısa vadeli hedeflere bölünmesini teşvik etmek
Dijital zamanlama araçlarının kullanımını modellemek
Öğrencileri üstün başarının tanımına dair tartışmalara dahil etmek

KN 8.2

Zorluk düzeyini en uygun hale getirmek için bilgi kaynaklarını ve talebi çeşitlendirin.

Öğrencileri en iyisini yapmaya motive eden zorluk düzeyleri her zaman aynı değildir.

Öğrencileri en iyisini yapmaya motive eden zorluk düzeyleri her zaman aynı değildir. Aynı zamanda, görevlerin başarılı bir şekilde tamamlanması için doğru türde kaynakların öğrencilere sağlanması gerekir.

Birden fazla görev seçeneği ve kaynak sağlamak, her öğrencinin kendisi için en uygun ve motive edici zorluğu bulmasına olanak tanır.

Örnek Stratejiler

Önemli etkinlikleri ve çalışma kağıtlarını planlarken en az iki zorluk düzeyi belirlemek ve buna göre tasarım yapmak
Öğrencilerden kendilerine uygun zorluk düzeyini seçmelerini istemek
İstekli öğrencilere ek kaynaklar vermek, zorlanan öğrencileri destek alacakları kaynaklara yönlendirmek
Araçlarda ve yapı iskelelerinde alternatifler sağlamak

21. yüzyılda tüm öğrenciler, bir öğrenen topluluğu içinde etkili bir şekilde iletişim kurabilmeli ve işbirliği yapabilmelidir. Bu beceriler bazıları için diğer öğrencilere göre daha kolaydır ancak tüm öğrenciler için bir hedef olarak alınmalıdır. Öğrencilerin bu önemli becerileri nasıl geliştirip kullanacakları konusunda seçenekler sunulmalıdır.

Örnek Stratejiler

Net hedefleri, rolleri ve sorumlulukları olan işbirlikli öğrenme grupları oluşturmak
Öğrencilere akranlarından ve/veya öğretmenlerinden ne zaman ve nasıl yardım isteyecekleri konusunda rehberlik eden yönergeler, ipuçları sağlamak
Akran etkileşimi ve desteği için fırsatları teşvik etmek ve desteklemek (akran mentörler)
Grup çalışması için beklentiler, normlar oluşturmak ve kendi davranışlarını izlemeleri amacıyla değerlendirme listeleri kullanmak

21. yüzyılda tüm öğrenciler, bir öğrenen topluluğu içinde etkili bir şekilde iletişim kurabilmeli ve işbirliği yapabilmelidir.

KN 8.3

İş birliğini ve topluluk ruhunu teşvik edin.

Ustalığa yönelik geri bildirim, başarı veya uygunluk görüşünden ziyade öğrenenleri ustalığa yönlendiren bir geri bildirim türüdür. Öğrencileri öğrenme için gerekli olan motivasyonu ve çabayı sürdürmelerine teşvik eder. "Zeka" veya doğuştan gelen "Yetenek" yerine çaba ve çalışmanın rolünü vurgular.

Örnek Stratejiler

Sık, detaylı ve bilgilendirici geri bildirim vermek
Çaba göstermeyi destekleyen, öz yeterlik ve öz farkındalığın geliştirilmesine odaklanan geri bildirimler vermek
Zorluklarla başa çıkmakta kullanılabilecek stratejileri içeren geri bildirimler vermek
Hata örüntülerini belirterek, gerçekleştirilen değerlendirmenin başarı için olumlu stratejilere nasıl dönüşeceğini modelleyen geri bildirimler sağlamak

Ustalığa yönelik geri bildirim, bir başarı veya uygun olup olmadığı görüşünden ziyade, öğrenenleri ustalığa yönlendiren bir geri bildirim türüdür.

KN 8.4 Ustalık odaklı geri bildirimi artırın.

Kılavuz 9. Öz düzenleme için seçenekler sunun.

Öz düzenleme, kişinin çevreyle etkileşim kurarken duygusal tepkilerini veya duygu durumunu stratejik olarak ayarlama yeteneğidir. Pek çok birey, deneme yanılma yoluyla ya da yetişkinleri gözlemleyerek öz düzenleme becerilerini geliştirirken diğerleri bu becerileri geliştirmede önemli zorluklar yaşar.

KN 9.1

Motivasyonu en üst düzeye çıkaracak inanç ve beklentileri teşvik edin.

Öğrencilerin gerçekçi bir şekilde ulaşılabilecek kişisel hedefler belirleyebilmeleri ve hedeflerine ulaşılabileceklerine dair olumlu inancı koruyabilmeleri gerekir.

Öğrencilerin gerçekçi bir şekilde ulaşılabilecek kişisel hedefler belirleyebilmeleri ve hedeflerine ulaşılabileceklerine dair olumlu inancı koruyabilmeleri gerekir. Motive olmalarına yardımcı olmak için öğrencilere birden fazla seçenek sunulmalıdır.

Örnek Stratejiler

Öz pekiştirme/kendini güçlendirme/olumlama çalışmalarına vakit ayırmak
Öğrencilere kendileri için uygun zorluk düzeyini ve kullanabilecekleri kaynakları seçmelerinde esneklik sağlamak
Değerlendirmelerde kendilerini güçlü hissettikleri formatta/türde ifade edebilmelerine imkan vermek
Hem güçlü hem de zayıf yönlerini dikkate alan kişisel hedefler belirlemelerinde koçluk yapmak

KN 9.2

Kişisel başa çıkma becerilerinin ve stratejilerinin uygulanmasını kolaylaştırın.

Çoğu öğrenci için bir öz düzenleme becerileri modeli sağlamak yeterli değildir

Çoğu öğrenci için bir öz düzenleme becerileri modeli sağlamak yeterli değildir. Öğrencilerin yapı iskeleleri de dahil olmak üzere süreklilik gösteren bir çıraklık eğitimine, staja ihtiyaçları olacaktır.

Hatırlatıcılar, modeller, kontrol listeleri gibi araçlar; öğrencilerin duygusal tepkilerini yönetmek ve yönlendirmek için bir strateji seçmeleri ve bu stratejileri denemelerinde onlara yardımcı olabilir.

Örnek Stratejiler

Duygularla ilgili bir kelime dağarcığını destekleyen stratejilerden yararlanmak (kişisel duygular sözlüğü oluşturmak, duygu yoğunluğu ile ilgili farkındalık kazandırmak için duygu termometresi kullanmak vb.)
Baş etme stratejilerini öğretmek (nefes yoluyla rahatlamak, kısa bir hareket arası vermek, duygularını yazıya/resme dökmek, pozitif bir içsel konuşma yapmak vb.)
“Doğal” yetenek yargılarını uygun şekilde ele almak ("Matematikte iyi değilim." yerine “Zorlandığım alanlarda nasıl gelişebilirim?”)

Öğrencilerin öz düzenleme yeterliliklerini geliştirmek için duygularını ve tepkiselliklerini dikkatli bir şekilde izlemeyi öğrenmeleri gerekir. Kendileri için en uygun olanları belirleyip seçebilmeleri için farklı öz değerlendirme tekniklerinden oluşan modellere ve iskelelere sahip olmaları önemlidir.

Örnek Stratejiler

Sınıfta beklenen ve istenen davranışları netleştirmek, kendilerini gözlemlemeleri ve davranışlarını kayıt altına almaları için rutinler belirlemek
Hedeflenen davranışlardaki değişiklikleri izlemek amacıyla kendi davranışlarının verilerini toplamayı, grafikler oluşturmayı öğrenmelerinde yardımcı olacak cihazlar, araçlar veya çizelgeler sunmak
Öğrencilere kendi davranışları ile ilgili sorular yöneltmek, öz değerlendirme formları uygulamak

Öğrencilerin öz düzenleme yeterliliklerini geliştirmek için duygularını ve tepkiselliklerini dikkatli bir şekilde izlemeyi öğrenmeleri gerekir.

KN 9.3

Öz değerlendirme ve yansıtma becerilerini geliştirin.

*Kılavuz ve kontrol noktalarınının açıklamaları CAST web sitesinden uyarlanarak alınmıştır.