ÖĞRENMENİN ÖNÜNDEKİ ENGELLERİ KALDIRAN TASARIM: UDL

Tüm öğrenciler için aynı öğrenme yolunu tasarladığımızda, öğretmen olarak adil davrandığımızı söyleyebiliriz ancak bu durum “Her öğrencinin öğrenme yolculuğu parmak izi kadar farklıdır” inancımızla ters düşer. Ne mutlu ki bu tek boyutlu yolu reddeden ve eğitimcileri, tüm öğrencilerin eşit öğrenme fırsatlarına sahip olmaları için amaçlı, proaktif ve esnek öğrenme deneyimleri tasarlama konusunda güçlendiren bir çerçeve var: Öğrenme için Evrensel Tasarım (UDL).

Şöyle bir ders hayal edelim: Öğrencileriniz kelebek metamorfozunun aşamaları hakkında bir makale yazacaklar. Bu dersten önce bazı öğrenciler, kelebeklerin farklı aşamalardan geçerek büyüdüğünü aileleriyle gerçekleştirdikleri müze ziyaretinde gördüler. Bu öğrenciler dolayısıyla bildiklerini paylaşmaktan heyecan duyacaklardır. Diğer öğrenciler ise kelebekler hakkında hiçbir şey bilmedikleri için bu konuyla ilgili yazma konusunda stresli olabilirler. Bazı öğrenciler ise yazmayı hiç sevmezler ve "kompozisyon" lafını duyar duymaz içlerini bir korku kaplar.

Derse girdiğiniz bir sınıfta, öğrencilerinizin farklı becerilere, ilgi alanlarına ve geçmiş bilgilere sahip olduğunu bilirsiniz. Bunu göz önünde bulundurarak plan yaptığınızda, o derse birkaç şekilde yaklaşabilirsiniz: Öğrencilerinizin yazarken faydalanabilecekleri ipuçları içeren çalışma sayfası kullanmalarını sağlayabilir ve dersin başlangıcında kelebek başkalaşımı üzerine kısa bir video paylaşabilirsiniz. Ya da öğrencilerin konuyu anlama, dil becerisi veya okuma düzeyine göre esnek şekilde gruplandırıldığı istasyonlar kurabilirsiniz. Bu örnekte olduğu gibi tüm derslerinizde öğrencileriniz arasındaki bu değişkenliği tahmin edebileceğiniz, planlayacağınız ve uygulayabileceğiniz bir yaklaşımdır Öğrenme için Evrensel Tasarım (UDL).

UDL, öğrencilerin öğrenme yolları, kullandıkları materyaller ve öğrendiklerini gösterme konusunda seçeneklere sahip olmalarını sağlayan güçlü bir çerçevedir. UDL, yeni bir eğitim modeli değildir. Dünyanın pek çok yerinde tam 40 yıldır uygulanan ve etkinliği ispatlanmış, sinirbilim çalışmaları ile temellenen eğitim ilke ve yaklaşımları ile bu çağın gereklerine uygun eğitim modelini oluşturmakta en iyi rehberlik edecek yaklaşımlardandır.

Bir başka deyişle, UDL bakış açısıyla hareket eden eğitimcilerin her öğrencinin potansiyelini açığa çıkarması mümkündür! UDL’e inanan eğitimcilere göre;

• Her öğrenen öğrenebilir.

• Her öğrenen değerlidir.

• Her öğrenen için yüksek beklentilere sahip olunmalıdır.

• Her öğrenen akranlarıyla birlikte öğrenmelidir. 

• Eğitimciler de birer öğrenendir.

Neden Öğrenme için Evrensel Tasarım?

UDL, müfredatta ve öğrenme ortamında bulunan bariyerleri görmemizi sağlayarak her öğrenci için erişilebilir ve destekleyici bir tasarımı mümkün kılar. Öğrenciyle ilgili olan şeylerin değişmesi gerektiğini düşünmek yerine öğrenme ortamına odaklanır. 

Öğrenme ortamı; müfredat hedefleri, değerlendirmeler, yöntemler ve materyaller öğrenmenin önünde kasıtlı olmayan engeller içerebilir. Bazen derste sadece basılı materyal kullanmanız bir engel oluştururken bazen de öğrencinin motivasyon eksikliği bir engel olabilir. UDL, öğrenmenin önündeki tüm bu engelleri azaltabilmek için takip etmemiz gereken bir çerçeve sunar. 

Alexander Den Heijer’in “Bir çiçek açmadığında çiçeğin kendisini değil büyüdüğü ortamı düzenlersiniz.” sözünden ilham alarak öğrenenin önündeki engelleri kaldırmaya ve öğrenen farklılığına kıymet vermeye çalışan eğitimcilerden olmamız dileğiyle…

Sağlıcakla kalın...

Fatma Yüksel

Kaynakça

Novak, Katie. “If Equity Is Priority, UDL Is A Must.” Cult of Pedagogy. Web. 21 Mart 2021.

Posey, Allison. “Universal Design for Learning (UDL): A Teacher’s Guide.” Understood. Web.